11 Nisan 2014 Cuma

Muhasebeye Giriş Çalışmaları

Zorlu bir süreçten sonra Kazanmış olduğum Serbest Muhasebecilik Mali Müşavirlik Stajerlik sınavından sonra, yanında stajerliğe başlamış olduğum, Mersin'in ve ülkenin sayılı başarılı ve deneyimli Mali Müşaviri olan, saygıdeğer üstadım Mali Müşavir Halim Yiğit'den almış olduğum bilgiler neticesinde Mali Müşavirlik stajerliğine veyahut Herhangi bir muhasebe bürosunda çalışmaya başlayanlar için mutlaka bilinmesi gereken terim ve muhasebeyle alakalı bilgileri oluşturmaya çalıştığım ve her yeni bilgiden sonra güncelleyeceğim bir yazı dizisini okuyanlara fayda sağlaması için bu blog sayfasında paylaşmaya çalışacam.

Öncelikle sorular halinde bu yazıya başlayıp kaynaklardan ve Mali Müşavirimden almış olduğum bilgiler doğrultusunda kendi cümlelerimle sorulara kısa kısa cevaplar vererek ilgilenenlere edinmiş olduğum tecrübe ve bilgilerimi aktaracağım.

1) 193 sayılı G.V. Kanununa göre ticari kazancın tespitinde indirilecek giderler, indirimi kabul edilmeyen giderler nelerdir?
Cevap:
 indirilebilecek giderler:
·         Genel giderler ( kira, ısıtma, temizlik )
·         Yiyecek, barınma, tedavi ve ilaç giderleri
·         Çalışanlara ödenen barınma, tedavi, ilaç giderleri
·         İşle ilgili seyehat giderleri
·         Kiralanan yada satın olınan taşıtların amortismanları ile ilgili giderlerin tamamı
           İndirilemeyecek giderler:
·         İşletme sahibinin, çocuklaırnın işletmeden çektikleri paralar bunlara ödenen aylıklar ikramiyeler, komisyonlar
·         Teşebbüs sahibinin işletmeye koyduğu sermayeye yürütülen faizler
·         Teşebbüs sahibinin suçlarından doğan tazminatlar, vergi cezaları
·         Esas faaliyet konusu ile ilgili olmayan giderler ile amortismanların tamamı
Ayrıca; “Eş ve çocuklara emsal bedelden daha düşük bedelle satış yapılması halinde, emsal bedele göre hesaplanan farkın matraha alınması zorunludur.’
2) Genel kurallara göre Kdv’nin indirilebilmesi ile ilgili genel koşullar nelerdir?
  • Cevap: 
  •  İndirime konu olacak giderin ticari kazancın elde edilmesi ve idame ettirilmesi ile ilgili olması, 
  • Bu giderin VUK’da açıklandığı şekilde belgelendirilmesidir. Vergiye tabi bir kazanç olmalı, işle ilgili yapılmış bir gider olmalı.

Aşağıdaki vergiler mükellefin vergiye tabi işlemleri üzerinden hesaplanan katma değer vergisinden indirilemez:

a) Vergiye tabi olmayan veya vergiden istisna edilmiş bulunan malların teslimi ve hizmet ifası ile ilgili alış vesikalarında gösterilen veya bu mal ve hizmetlerin maliyetleri içinde yer alan katma değer vergisi,
b) Faaliyetleri kısmen veya tamamen binek otomobillerinin kiralanması veya çeşitli şekillerde işletilmesi olanların bu amaçla kullandıkları hariç olmak üzere işletmelere ait binek otomobillerinin alış vesikalarında gösterilen katma değer vergisi,
c) Deprem, sel felaketi ve Maliye Bakanlığının yangın sebebiyle mücbir sebep ilân ettiği yerlerdeki yangın sonucu zayi olanlar hariç olmak üzere, zayi olan mallara ait katma değer vergisi,
d) Gelir ve Kurumlar Vergisi kanunlarına göre kazancın tespitinde indirimi kabul edilmeyen giderler dolayısıyla ödenen katma değer vergisi."
http://www.mazarsdenge.com.tr/printerFriendly.php?contentId=99
      
       3)  KDV oranları nelerdir?
Cevap: %1, %8, %18 
·         En düşük Kdv (Katma değer vergisi) Ekmek ve un mamulerine uygulanır. Ekmek ve un mamulerine %1 sembolik bir Kdv uygulanır.
Perakende satışlarda %1 lik dilime uygulanan kdv oranı bazen %8 bazen %18
          
 http://www.gib.gov.tr/index.php?id=830

4)Kaç çeşit beyan, bildirim, form vardır? SGK bildirimleri ne ile yapılır?
   1. Muhtasar Beyanname:  Muhtasar beyanname gelir vergisi beyanlarından biridir. Muhtasar beyanname, işverenler veya vergi tevkifatı yapan diğer kimseler tarafından kesilen vergilerin matrahları ile birlikte, toplu olarak vergi dairesine bildirilmesine mahsustur(GVK md.84).
    Muhtasar beyannamede stopaj usulü vergilendirme söz konusudur. Stopaj usulünde  vergi asıl borçludan değil, vergi sorumlusundan talep edilir. Bu tür vergiler kaynakta kesilen vergilerdir. Bu yolla gelir daha sahibinin eline geçmeden önce vergilendirilmiş olmaktadır.
Mükellef ilgili vergi tevkifatlarını (stopaj, vergi kesintisi) muhtasar beyanname doldurmak ve doldurmuş olduğu beyannameyi bağlı olduğu vergi dairesine vermek sureti ile bildirir. Muhtasar beyanname aylık veya üç aylık dönemler itibari ile düzenlenip verilebilir. Ancak üç ayda bir muhtasar beyanname verme imkanından yararlanabilmenin koşulları vardır. Üç aylık beyanname vermek isteyen mükelleflerin aşağıdaki şartların tümünü taşıması gerekmektedir:
·         Çalıştırdıkları hizmet erbabı sayısı 10 ve daha az olmalıdır.
·         Yapılmış tevkifatlar arasında zirai ürün bedellerinden yapılmış tevkifat bulunmamalıdır.
·         Üç aylık dönemler halinde muhtasar beyanname verileceği vergi dairesine önceden bildirilmiş olmalıdır.

MUHTASAR BEYANNAMENİN DÜZENLENMESİ
  1. Muhtasar Beyannamenin Düzenlenmesi: Muhtasar beyannamenin belli bir formu vardır.                         Muhtasar beyanname 1003 numaralı formdur. 1003 muhtasar beyanname formu bir yaprak ve iki yüzden oluşur.

Ön yüzde:
Mükellefe ait bilgi ve dönem tablosu
Tablo 1 Matrah ve vergi bildirimi
Tablo 2 Tahakkuka esas icmal cetveli
 Arka yüzde ise:
Tablo 3 Ücret ve ücet sayılan ödemeler ile menkul sermaye iratları dışında kalan ödemelere ait bildirim
Tablo 4 Ödemelerin türüne göre kod cetveli
Devamını ayrıntılı olarak bu linkten inceleyebilirsiniz.

2.KATMA DEĞER VERGİSİ BEYANNAMESİ
1.1. KDV Kullanım Amacı: Mal ve hizmet teslimi yapan tacirler teslim sırasında fatura vb. belgeler düzenlerler. Belge üzerinde görünen mal ve hizmet bedeli ie KDV tutarını, teslim ettikleri kişilerden tahsil ederler. Bu KDV'ye hesaplanan KDV denir. Kendileri mal ve hizmet aldıklarında ise karşı tarafa mal ve hizmet bedeli ile KDV tutarını öderler. Bu KDV ise ödeme yapan için indirilecek KDV kapsamındadır. Her dönem için hesaplanan KDV tutarları ve matrahları ve indirilecek KDV tutarları toplanır.
Hesaplanan KDV: Mal ve hizmet teslimlerinde alıcıdan tahsil edilir.
İndirilecek KDV: Mal ve hizmet alımlarında satıcıya ödenir.
1.2. Katma Değer Vergisinin Mükellefleri: 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu md.8’e göre:
  - Mal teslimi ve hizmet ifası hallerinde bu işleri yapanlar,
- İthalatta mal ve hizmet ithal edenler,
- Transit taşımalarda gümrük veya geçiş işlemine muhatap olanlar,
- PTT İşletme Genel Müdürlüğü ve radyo ve televizyon kurumları,
- Spor-Toto, piyango (Milli Piyango dahil) ve benzeri oyunlarda oyunların teşkilat müdürlükleri,
- At yarışları ve diğer müşterek bahis ve talih oyunlarında bunları tertipleyenler,
- GVK (Gelir Vergisi Kanunu) 70. maddesinde yer alan mal ve hakları kiraya verenler,
KDV Beyannamesi Beyan Şekli Ve Zamanı: 3065 sayılı KDV Kanunu md. 39’a göre Vergilendirme Dönemi:
 Katma Değer Vergisinde vergilendirme dönemi, faaliyet gösterilen takvim yılının üçer aylık dönemleridir. Ancak, Maliye ve Gümrük Bakanlığı mükelleflerin yıllık gayri safi hâsılatlarına göre üç aylık vergilendirme dönemi yerine birer aylık vergilendirme dönemi tespit etmeye yetkilidir.
 Aşağıdaki hallerde vergilendirme dönemi:
a) Götürü usulde vergilendirilen mükellefler için bir takvim yılı,
b) Vergi kesintisi yapmakla sorumlu tutulanlar için bir ay,
c) İthalat, transit ve Türkiye ile yabancı ülkeler arasındaki taşımacılık işlerinde gümrük bölgesine girildiği veya gümrük bölgesinden çıkıldığı andır.
Maliye ve Gümrük Bakanlığı, mükellefleri gruplar içinde toplamaya ve gruplar için vergilendirme dönemlerinin başlangıç aylarını tespit etmeye yetkilidir. Bu takdirde üçer aylık dönemlerin aynı takvim yılı içinde olması şartı aranmaz.
3.GEÇİCİ VERGİ BEYANNAMESİ
1. Geçici Vergi Tanımı: Geçici vergi gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin cari vergilendirme dönemlerinin gelir ve kurumlar vergisine mahsuben üçer aylık kazançları üzerinden hesaplanıp ödenen bir peşin vergi uygulamasıdır.
Geçici vergi Ülkemizde Maliye Bakanlığının iş dünyasından almış olduğu kazanç vergileridir. Kazançların vergilendirilmesiyle ilgili süreçlerden birini oluşturmaktadır. Devlet, bir takvim yılı boyunca işletmelerin elde etmiş oldukları kazançlardan bir yıl sonra vergi alacağını tahsil eder. Enflasyon ortamında paranın satın alma gücündeki değer kaybından dolayı almış olduğu verginin de değeri azalacaktır. Bundan ötürü devlet, kazanç vergilerinin tahsilatını öne almayı ve kazançların elde edildiği takvim yılına yaymayı amaçlayan geçici vergiyi uygular. Ve vergi kanunlarınca belirlenen dönemlere göre hesaplanan ve ödenen vergilerin toplamı, yıllık olarak hesaplanan kazanç vergilerinden mahsup edilmek suretiyle düşülür.
2. Geçici Vergi Beyannamesinin Kullanım Amacı: Kazanç vergilerinin tahsilatını öne almayı ve kazançların elde edildiği takvim yılına yaymayı amaçlayan geçici vergi; Geçici Vergi Beyannamesi düzenlenmek suretiyle beyan edilir ve bu beyana istinaden ödenir. Geçici Vergi Beyannamesi 1032 formudur.
4.YILLIK GELİR VERGİSİ BEYANNAMESİ
1. Gelir Tanımı: Gelir, bir geçek kişinin bir takvim yılı içinde elde ettiği kazanç ve iratların net (safi) tutarıdır (GVK madde 1).
2. Gelir Vergisinin Konusu: Yıllık gelir vergisine konu olacak kazanç Gelir Vergisi Kanununun 2. maddesinde yer alan gelir unsurlarından oluşur. Bir geçek kişinin bir takvim yılı içinde elde ettiği kazanç ve iratların net tutarıdır.
- Ticari kazanç,
- Zirai kazanç,
- Ücret,
- Serbest meslek kazancı,
- Gayrimenkul sermaye iradı,
- Menkul sermaye iradı,
- Diğer kazanç ve iratlardır
5. KURUMLAR VERGİSİ BEYANNAMESİ
 Kurumlar Vergisi Tanımı: Kurumlar Vergisi, kurum kazançları üzerinden alınan bir vergi türüdür. Kurum kazancı, gelir vergisinin konusuna giren gelir unsurlarından oluşur. Kurumlar vergisi, kurum kazancı üzerinden % 20 oranında alınır.
6.Özel tüketim vergisi beyannamesi
7.Kira geliri beyannamesi
8.Hizmet vergisi beyannamesi
BİLDİRİMLER
İş yeri açılması (İşyeri Bildirgesi) , sigortalının işverence bildirilmesi (İşe giriş bildirgesi) , Sigortalının Kendisini Bildirmesi ( sigortalı bildirim belgesi, sigortalının çıkışı (işten ayrılış bildirgesi), istirahatli sigortalılar ( dilekçe) , sigortalı çalıştırmaya son verme ( dilekçe) , iş yerinin nakli ( işyeri bildirgesi), işyerinin devri ( işyeri bildirgesi) , işyerinin intikali ( işyeri bildirgesi), iş kazası gibi çeşitli bildirim türleri vardır.
5)213 sayılı VUK na göre gider ve gelir belgeleri nelerdir?
Perakende satış vesikası: Birinci ve 2. Sınıf tüccarlar, kazancı basit usulde tespit edilenler ile defter tutmak zorunda olan çiftçilerin fatura vermek zorunda olmadıkları: satışları, perakende satış fişleri, makineli kasaların kayıt ruloları, giriş ve yolcu taşıma biletlerinden biri ile belgelendirebilirler.
Gider pusulası: : Birinci ve 2. Sınıf tüccarlar, kazancı basit usulde tespit edilenler ile defter tutmak zorunda olan çiftçiler, vergiden muaf esnafa yaptırdıkları işler için yada bunlardan satın aldıkları emtia için gider pusulası düzenlemek ve işi yapana veya emtiyı satana imzalatmak zorundadırlar.
Mühtahsil makbuzu: : Birinci ve 2. Sınıf tüccarlar, kazancı basit usulde tespit edilenler ile defter tutmak zorunda olan çiftçiler, gerçek usulde vergiye tabi olmayan çiftçilerden satın aldıkları malların bedelini ödedikleri sırada 2 nüsha halinde düzenlenir. Müstahsil  makbuzu üzerinde KDV gösterilmez. Sadece, zirai stopaj yer  alır.  Ayrıca,  çiftçinin  sosyal  güvenliği yoksa  SGK kesintisi  yapılır.  Yapılan bu  kesintiler çiftçinin  emekli olabilmesi için  ileride  emeklilik  sırasında dikkate alınır.
Ücret bordrosu:  işverenler her ay ödedikleri ücretler için düzenlemek zorundadırlar.
Serbest meslek makbuzu: serbest meslek erbapları mesleki faaliyetlerine ilişkin her türlü tahsilatlar için 2 nüsha düzenlemek zorundadırlar.
Yolcu listesi: Şehirlerarası yolcu taşımacılığı yapan ve yolcu taşıma bileti kesmeye mecbur bulunan mükelleflerin sefer sırasında taşıtta bulundurmaları gereken belgedir.
7) Fatura düzenlenme süresi kaç gündür? Malın tesliminden itibaren 7 gün içinde
8)Fatura bedelleri hangi şartlarda bankadan ödenmek zorundadırlar bankadan ödenmek zorunda olmayan edeler varsa nelerdir?
Mükellefler, 8 bin lira ve üzeri tüm alım, satım, hizmet, kira ödemeleri, avans, depozito, pey akçesi, POS hareketleri ve diğer işlemlerini banka, özel finans ve PTT aracılığıyla yapmak zorunda. Bu tutarın üzerinde kalan işlemlerin parçalara ayrılması kabul edilmez, aynı günde aynı kişi veya kurumlarla yapılan işlemler tek bir ödeme veya tahsilât kabul edilir.
İşyeri ve konut kiralama işlemlerine ilişkin yapılacak tahsilât ve ödemelerin banka ve posta idarelerince düzenlenen belgelerle tevsiki gerekiyor. Konutlarda, her bir konut için aylık 500 lira ve üzerinde kira gelirleri sağlayanların ve işyerlerinde, işyeri kiraya verenler ve kiracıların, kiraya ilişkin tahsilât ve ödemelerini banka veya PTT şubeleri üzerinden yapması gerekiyor.
Ayrıca en az 10 kişi çalıştıran işverenler ücret, prim, ikramiye ve bu nitelikteki her türlü ödemeyi bankalar aracılığıyla yapması şart.
9)ÖKC Kimler kullanmak zorundadır ? ilk işe başlayan hangi sürede ÖKC alıp kullanmak zorundadır?
Perakende satış yapan 1. Ve 2. Sınıf tüccarlar Ödeme Kaydedeci Cihaz kullanırlar. 30 gün içinde kullanmak zorundadırlar.
Toptan satış yapan ve kanunda belirtilen işletmeler büyüklüğüne bakılmaksızın Ökc kullanmak zorunda değillerdir.
10) Çalışmaya başlayan personel hemen sigortalı olmak zorunda mıdır?
Yazılı veya sözlü şartı aranmaksızın iş sözleşmesi kurulduğu anda personelin işe başladığı gün sigortasının başlatılması zorunludur.

a) Faaliyetteki işyerinde :  İşe başlatmadan önce
b) Yeni kurulan işyerinde: 1 ay içinde
c) İnşaat, balıkçılık ve tarım işyerinde: İşe başladığı  gün bildirim yapılmak zorundadır.

11)Asgari ücret deyince ne anlıyorsunuz?
İşveren tarafından işçinin en azından zorunlu ihtiyaçlarını idame edebilecek miktarda olarak ödenen en düşük ücrettir. 
12)Kıdem tazminatı kimlere ödenir?
İşveren tarafından ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller ve benzeri durumlar dışında iş sözleşmesi feshedilen işçi kıdem tazminatına hak kazanacaktır. Ayrıca, işçi tarafından; Sağlık sebepleri ,Muvazzaf askerlik hizmeti dolayısıyla, Bağlı bulundukları kanunla kurulu kurum veya sandıklardan yaşlılık, emeklilik veya malullük aylığı yahut toptan ödeme almak amacıyla, Yaşlılık aylığı bağlanması için öngörülen sigortalılık süresini ve prim ödeme gün sayısını tamamlayarak kendi istekleriyle işten ayrılmaları halinde, -Kadının evlendiği tarihten itibaren bir yıl içerisinde iş sözleşmesini sona erdirmesi sebebiyle, İşçinin ölümü halinde, kıdem tazminatı alabilecektir.
13) Yıllık ücretli izni hak edenler kimlerdir?
Sigortalı olarak 1 yıllık hizmet süresini tamamlayanlar aşağıdaki sürelerle sınırlı olmak üzere yıllık izin kullanabilirler.
1 Yıldan 5 Yıla Kadar Olanlar ; 14 iş günü
1 Yıldan 15 Yıla Kadar Olanlar ; 20 iş günü
15 Yıl ve Daha Fazla Olanlar ; 26 iş günü

18 Yaşından Küçükler (küçük işçiler) için ; en az 20 iş günü

14)Haftalık çalışma saatleri en fazla ne kadardır?45 saattir

15) Amortisman deyince ne anlaşılır?
Kelime anlamı Yıpranma payı, aşınma tükenme payı olarak tanımlanabilir.İşletmeye kayıtlı 1 yıldan fazla süre ile  kullanılacak olan duran varlıklara uygulanır. Kullanım süresi boyunca gider olarak yazılır.

16)Kimlerin gelirleri serbest meslek kazancı olarak  vergilendirilir?
Gümrük komisyoncuları, bilumum  borsa ajan ve acenteleri, noterler,  noterlik görevini ifa ile mükellef olanlar, Dava vekilleri, müşavirler, kurumlar ve tüccarlarla serbest meslek erbabının ticarî  ve meslekî işlerini takip edenler ve konser veren müzik sanatçıları, Serbest meslek faaliyetinde bulunan kollektif ve adi şirketlerde ortaklar, adi komandit şirketlerde komandite ortaklar.

17) Zirai kazanç için örnek veriniz, müstahsil makbuzu nedir herhangi bir vergi kesintisi var mıdır?
Zirai kazanç: Arazi göl deniz ve nehirlerde ekim, dikim, üretme yollarıyla veya doğrudan doğruya orman, hayvan, balık muhafazasının taşınmasını satılmasını veya bu mahsullerden faydanılmasını ifade eder. 
Müstahsil Makbuzu: Birinci ve 2. Sınıf tüccarlar, kazancı basit usulde tespit edilenler ile defter tutmak zorunda olan çiftçiler, gerçek usulde vergiye tabi olmayan çiftçilerden satın aldıkları malların bedelini ödedikleri sırada 2 nüsha halinde düzenlenir. Müstahsil  makbuzu üzerinde KDV gösterilmez. Sadece, zirai stopaj yer  alır.  Ayrıca,  çiftçinin  sosyal  güvenliği yoksa  SGK kesintisi  yapılır.  Yapılan bu  kesintiler çiftçinin  emekli olabilmesi için  ileride  emeklilik  sırasında dikkate alınır.

18) Stopaj nedir? Gelir vergisinde, gelirin henüz sahibinin eline geçmeden kesilmesini ifade eder. Amaç: Vergilerin tahsilini kolaylaştırır, vergi kaçakçılığını önler, maliyenin işlem yükünü azaltır. Ayın 23. Gününe kadar muhtasar beyanname ile beraber verilir.
19) Sevk İrsaliyesi ve İrsaliyeli Fatura nedir?
Sevk irsaliyesi: Satılmış ya da satılmak üzere olan bir malın, bir adresten diğerine taşınmasında düzenlenen faturadır.
Taşıma irsaliyesi: Taşıma firmalarının düzenlemesi gerekli olan fatura çeşididir.
İrsaliyeli fatura: Fatura ve sevk irsaliyesinin ayrı ayrı düzenlenmesini önler. 

Örnek: Mersin'de ikamet eden Malın satıcısı (A) ile Malın alıcısı (B) 1 ton bakliyatın Diyarbakır'da teslimi üzerine anlaşmışlardır. Malı taşıyıcı C firması nakil edecektir. Bu durumda A firması Sevk irsaliyesi ve fatura veyahut ikisini ayrı ayrı düzenlemeye gerek kalmadan irsaliyeli fatura düzenleyecektir. C firması ise Taşıma irsaliyesi düzenleyecektir. (bu durumda alıcının herhangi bir fatura düzenlemesine gerek yoktur) Fakat şu noktaya dikkatinizi çekmek istiyorum; eğer malın teslimi Mersin'de olsaydı ve malın teslimini alıcı B üstlense idi bunun üzerine alıcı (B) sevk irsaliyesi düzenlemek zorunda olup irsaliyeli fatura düzenleyemezdi.

20) Beyanname süreleri nelerdir?
Muhtasar Beyannamesi: Her ayın beyannamesi bir sonraki ayın 23. gününe kadar verilir, 26'sına kadar ödenir.
Kdv beyannamesi:Her ayın beyannamesi bir sonraki ayın 24. gününe kadar verilir, 26'sına kadar ödenir.
Geçici Vergi beyannamesi: Yılda 4 defa verilir.

Birinci dönem:............ Ocak-Şubat-Mart,  - Verme Tarihi 13 Mayıs, ödeme tarihi 17 mayıs
İkinci dönem:............. Nisan-Mayıs-Haziran,- Verme Tarihi Ağustos Mayıs, ödeme tarihi 17 Ağustos
Üçüncü dönem:........... Temmuz-Ağustos-Eylül, -Verme Tarihi 13 Kasım, ödeme tarihi 17 kasım
Dördüncü dönem:........ Ekim-Kasım-Aralık.-Verme Tarihi 13 şubat, ödeme tarihi 17 şubat

Geçici vergi üç aylık dönemi izleyen ikinci ayın ondördüncü günü akşamına kadar bağlı olunan vergi dairesine beyan edilir ve onyedinci günü akşamına kadar ödenir.
Yıllık Gelir Vergisi Beyannamesi: Yılda bir kere 25 nisan'a kadar verilir Nisan'ın son gününe kadar ödenir.
Yıllık Kurumlar Vergisi Beyannamesi:  Yılda bir kere 25 mayıs'a kadar verilir mayıs'ın son gününe kadar ödenir.
Sigorta Bildirimi: Bir sonraki ayın 23. gününe kadar bildirilir, ay sonuna kadar ödenir.
BA-BS formu: Her ayın sonuna kadar bildirilir.







Hiç yorum yok:

Yorum Gönder